Veelgestelde vragen

1Wat is mentorschap?
Mentorschap is een door een Nederlandse kantonrechter op te leggen maatregel. Hij is bedoeld voor een volwassen man/vrouw, die begeleiding, verzorging of verpleging nodig heeft. Vaak kan een partner of familielid voor het belang van iemand opkomen, maar soms lukt dat niet meer. Dan wordt er gekeken of een mentor aangesteld kan worden. De mentor wordt na beoordeling door het kantongerecht, door de kantonrechter tot wettelijk vertegenwoordiger benoemd.
2Wanneer is een mentor nodig?
• als een persoon door lichamelijke en/of psychische oorzaken niet meer in staat is om de regie over zijn zorg te voeren en om die reden geen (weloverwogen) besluit kan nemen; • als een persoon door lichamelijke en/of psychische oorzaken begeleiding en bescherming nodig heeft tegen zichzelf of anderen; • als een persoon geen familie heeft die zijn/haar belangen kan of wil behartigen; • als er binnen de familie van een persoon onenigheid bestaat over de zorg of de behandeling van de betrokkene.
3Voor wie is mentorschap?
Het komt steeds vaker voor dat mensen hun greep op hun eigen leven verliezen en niemand hebben die het stuur over kan nemen. Het kan gaan om kinderloze, alleenstaande of verweduwde ouderen met een ernstige ziekte, zoals dementie of een hersenbloeding. Maar ook oudere mensen met een verstandelijke beperking van wie de persoonlijke belangen altijd door hun ouders zijn behartigd, die dat nu niet meer doen of kunnen doen, omdat ze daar te oud voor zijn geworden of inmiddels overleden zijn. Ook komt het voor dat er wel familieleden zijn die zaken kunnen waarnemen, maar dat door (scherpe) familieconflicten niet kunnen doen. En in de psychiatrie kan het juist goed zijn voor de verhouding tussen de cliënt en zijn familieleden om de belangenbehartiging door iemand van buiten de familiekring te laten doen die een wat neutralere positie in kan nemen.
4Wat doet een professionele mentor?
Een mentor behartigt de persoonlijke, niet-financiële belangen. De mentor staat naast de cliënt en kijkt wat de behoefte is op zorggebied. De mentor treedt op als raadgever, bemiddelaar en als bewaker van de belangen van de cliënt. Infi+ is aanwezig bij gesprekken met de zorgaanbieder, legt het medische beleid vast samen met de arts, bespreekt het zorgplan en controleert of de doelen die hierin staan worden behaald. De mentor heeft een regiefunctie en zet in op kwaliteit van de zorg en leven voor de cliënt.
5Wat doet een professionele mentor niet?
Er heerst regelmatig verwarring over de rol en verantwoordelijkheid van een professionele mentor. Een professionele mentor is geen maatje of begeleider. Dat betekent dat een mentor niet meegaat met uitstapjes en geen kleding of verzorgingsartikelen kan kopen. Ook gaat een mentor niet met ieder doktersbezoek mee ter begeleiding. Tenslotte houdt een mentor zich afzijdig van de financiën en is een mentor niet bevoegd cliënten in te schrijven bij de gemeente.
6Waarover beslist een mentor?
De mentor neemt – wanneer nodig – beslissingen voor de betrokkene over gezondheid en welzijn. De keuzes die de gementoreerde heeft, worden zo goed mogelijk aan hem uitgelegd en er wordt vervolgens rekening gehouden met diens wensen en voorkeuren. Een voorbeeld van zo’n keuze is de afweging van twee soorten medicijnen, waarbij de voor- en nadelen en (bij)werkingen worden besproken. De mentor bepaalt zo wat het advies aan de hulpverlener zal zijn. De mentor kan zich laten ondersteunen en deskundigen om advies vragen. Ook kunnen er – soms ingrijpende – keuzes worden gemaakt op het gebied van wonen. Een aanleunwoning geeft bijvoorbeeld sneller kans op hulp in nood dan een meer afgelegen woonhuis. Dan kan het woongenot afgewogen worden tegen het risico op ongevallen en hulp die niet direct ter plekke kan zijn. De mentor beslist niet over zaken rond leven en dood. Alleen de wilsbeschikking van de betrokkene wordt meegenomen in (medische) beslissingen van deze aard. Wel kan de mentor de betrokkene blijven ondersteunen. De gementoreerde heeft en houdt rechten zoals iedere burger die heeft: recht op informatie, recht op een waardige bejegening, klachtrecht, stemrecht, enzovoort. De mentor kan deze rechten van de gementoreerde gebruiken en deze ‘in de geest van’ vertegenwoordigen. En wel voor dat deel, wat de gementoreerde zelf niet meer kan.
7Hoe ziet mentorschap er in praktijk uit?
Het is belangrijk dat een mentor een vertrouwenspersoon wordt voor de cliënt. Daarom bezoekt de mentor de cliënt regelmatig. Zo kan de mentor goed luisteren naar de cliënt, kennisnemen van diens situatie en de wensen en behoeften van de cliënt.

Een mentor behartigt de persoonlijke, niet-financiële belangen. De mentor staat naast de cliënt en kijkt wat de behoefte is op zorggebied. De mentor treedt op als raadgever, bemiddelaar en als bewaker van de belangen van de cliënt. Infi+ is aanwezig bij gesprekken met de zorgaanbieder, legt het medische beleid vast samen met de arts, bespreekt het zorgplan en controleert of de doelen hieruit worden behaald. De mentor heeft een regiefunctie en zet in op de kwaliteit van de zorg en leven voor de cliënt.
8Wat zijn de gevolgen van mentorschap?
Tijdens het mentoraat is de persoon die onder mentorschap staat onbevoegd om zelf rechtshandelingen te verrichten, die betrekking hebben op zijn verzorging, verpleging, behandeling of begeleiding. De betrokkene wordt in dit soort rechtshandelingen door de mentor vertegenwoordigd. Maar de betrokkene mag natuurlijk nooit tegen zijn vrije wil in onderworpen worden aan medische experimenten. Dat geldt ook voor opneming in een psychiatrisch ziekenhuis. De mentor brengt op verzoek van de kantonrechter verslag uit van het mentoraat. De mentor is verplicht om alle gewenste inlichtingen aan de kantonrechter te verstrekken.
9Hoe komt mentorschap tot stand?
In de eerste plaats kan iemand zelf om de maatregel vragen. De partner kan ook een verzoek doen, net zoals de familie tot in de vierde graad. Dat zijn ouders, grootouders, kinderen, kleinkinderen en ook broers en zussen, ooms, tantes, neven en nichten.

Daarnaast kan de officier van justitie mentorschap verzoeken. Dit is van belang als er geen familie meer is die het verzoek kan doen, of als de familie goede redenen heeft om het verzoek zelf niet te doen. De betrokkene kan het de familie zo kwalijk nemen, dat de verhoudingen binnen de familie te zeer worden beschadigd.

Ook kan mentorschap worden aangevraagd door de woonvoorziening of instelling waar de betrokkene verblijft. Men moet dan wel vermelden waarom de partner van de betrokken persoon, of de bloedverwanten in de eerste en tweede graad (ouders, grootouders, kinderen, kleinkinderen en broers en zussen) niet het verzoek indienen.

Tijdens een bezoek aan de huisarts komt het met regelmaat voor dat hij iets hoort of constateert over het welzijn van een cliënt. Hij kan de cliënt doorverwijzen naar een hulpverlener, ouderenadviseur of maatschappelijk werk, die indien nodig een mentor kan zoeken.
10Hoe lang duurt mentorschap?
De rechter benoemt de mentor in principe voor onbepaalde tijd, maar zal elke vijf jaar beoordelen of het mentorschap nog steeds van toepassing is. Het mentorschap eindigt bij overlijden van de betrokkene of door ontslagaanvragen van deze taak.
11Wanneer eindigt mentorschap?
Het mentorschap wordt meestal voor onbepaalde tijd uitgesproken. Op voorhand is namelijk lastig in te schatten wanneer de gezondheidssituatie weer optimaal is. Gaat het beter en kan de cliënt weer zelf haar of zijn zorgbelangen behartigen, dan dient Infi+ een opheffingsverzoek bij de kantonrechter in.
12Wat gebeurt er bij overlijden?
Mentorschap eindigt bij overlijden. Dit gebeurt van rechtswege op de dag van overlijden. Het regelen van een uitvaart of de afwikkeling van de nalatenschap is geen taak voor de mentor. Daarom is een van de belangrijkste mentorschapstaken om zo precies mogelijk te weten wat de cliënt wil. Bij leven zorgt de mentor ervoor dat de wensen rondom de laatste levensfase, het overlijden en de uitvaart zo goed als mogelijk in kaart worden gebracht. Dit om achteraf niet met ongewenste verantwoordelijkheden en verplichtingen geconfronteerd te worden.
13Wat is het verschil tussen bewind, mentorschap en curatele?
Beschermingsbewind, mentorschap en curatele zijn verschillende maatregelen om mensen (tegen zichzelf) te beschermen, wanneer het niet lukt om goede beslissingen te nemen.
  • Beschermingsbewind doelt op financiële beslissingen;
  • Mentorschap is voor persoonlijke beslissingen;
  • Curatele is voor financiële - en persoonlijke beslissingen.
14Wat is een plan van aanpak/mentorschapsplan?
In het mentorschapsplan wordt vastgelegd wat het doel van mentorschap is en welke afspraken er gemaakt worden om dit doel te bereiken. Ook worden hierin afspraken vastgelegd over hoe de communicatie tussen mentor, cliënt, eventuele begeleiders en de eventuele zorginstelling zal plaatsvinden. De mentor zal de cliënt gemiddeld zes keer per jaar bezoeken. Tenminste één keer per jaar heeft de mentor een zorgevaluatiegesprek met cliënt en eventuele begeleiders. Daarnaast leest de mentor de (dag)rapportages van begeleiders en heeft de mentor regelmatig contact met de eventuele zorginstelling over het welbevinden van de cliënt.
15Hoe lang duurt de procedure om mentorschap aan te vragen?
De procedure om mentorschap aan te vragen neemt ongeveer twee maanden in beslag. Als de kantonrechter akkoord gaat met de aanvraag voor mentorschap, wordt er een beschikking mentorschap afgegeven. Dit betreft een formeel document, waarin het besluit tot mentorschap is vastgelegd.

Nadat de beschikking is afgegeven, begint het mentorschap. Dit begint met het opvragen en lezen van het zorgdossier. We voeren gesprekken met de cliënt, begeleiders en indien mogelijk familieleden om een volledig beeld van de cliënt krijgen. Wie is de cliënt? Wat is de geschiedenis? Wat zijn wensen en toekomstverwachtingen van de cliënt? Tot slot stellen we samen met de cliënt en zijn eventuele begeleiders het definitieve plan van aanpak/mentorschapsplan op.

Staat uw vraag er niet tussen?

Telefonisch zijn wij op werkdagen bereikbaar tussen 10.00 uur en 16.00 uur. U kunt ons ook altijd een terugbelverzoek sturen.

Mentorschap aanvragen